Աշխատանքի պակասը մղում է երիտասարդներին հեռանալ գյուղերից
2026 թվականին արտագաղթի թեման շարունակում է արդիական մնալ երիտասարդների շրջանում։ Նինոծմինդայի և Ախալքալաքի մունիցիպալիտետի երիտասարդների հետ կարճ հարցման արդյունքում պարզ դարձավ, որ շատերը մտածում են երկրից դուրս կամ մեծ քաղաքներում աշխատելու և ուսումը շարունակելու մասին։
Հարցված երիտասարդներից մեկը նշում է, որ մտածում է արտագաղթի մասին, սակայն վերջնական որոշում դեռ չի կայացրել։ «Քննարկում եմ եվրոպական երկրները, որտեղ աշխատավարձն ու կյանքի որակը ավելի բարձր են, ինչպես նաև Երևանը՝ կրթական և աշխատանքային հնարավորությունների պատճառով։ Իմ կարծիքով արտագաղթի պատճառները տարբեր են, սակայն ներկայումս պատանիների շրջանում հիմնական պատճառը կրթությունն է։ Եթե մեկնեմ, ապա սկզբնական փուլում դա կլինի ժամանակավոր՝ փորձ ձեռք բերելու և ֆինանսական կայունություն ապահովելու նպատակով»,- նշում է երիտասարդը Ախալքալաքի մունիցիպալիտետից՝ հավելելով, որ պետք է բարելավվեն աշխատաշուկայի պայմանները, բարձրանան աշխատավարձերը և ստեղծվեն երիտասարդների համար իրական զարգացման հնարավորություններ, որպեսզի գյուղերից արտագաղթ չլինի, իսկ արտագաղթածները վերադառնալու որոշում կայացնեն։
Ֆ․Թ-ն Նինոծմինդայից նշում է, որ առնվազն առաջիկա 10 տարվա ընթացքում չի նախատեսում արտագաղթել, քանի որ Թբիլիսիում ունի կայուն աշխատանք, որը ներկայումս բավարարում է իր ֆինանսական կարիքները։ «Իմ կարծիքով արտագաղթի հիմնական պատճառները երեքն են՝ աշխատանքը, կրթությունը և ֆինանսական կայունությունը։ Շատերը մեկնում են ավելի բարձր աշխատավարձի կամ կայուն աշխատանքի համար։ Մյուսները մեկնում են ուսման նպատակով և հետագայում հաստատվում այնտեղ։ Կան նաև դեպքեր, երբ մարդիկ ամուսնանում են օտարերկրացիների հետ և տեղափոխվում։ Գյուղական համայնքներում հատկապես տարածված է արտագնա աշխատանքը։ Մարդկանց մի մասը որոշ ժամանակ անց վերադառնում է, իսկ մյուսները ընտանիքն էլ են տեղափոխում՝ ավելի լավ ապագայի ակնկալիքով»,- ասում է երիտասարդը։
Նա հավելում է նաև, որ արտագաղթը կախված է անհատական հանգամանքներից։ Ոմանց համար այն ժամանակավոր լուծում է՝ ֆինանսական խնդիրները կարգավորելու նպատակով։ Սակայն կան մարդիկ, որոնց համար այն դառնում է մշտական, հատկապես եթե հաջողվում է կայանալ և ապահովել ընտանիքի կայուն ապագան։ Միևնույն ժամանակ, ոչ բոլորի սպասելիքներն են արդարանում, և կան մարդիկ, որոնք ստիպված վերադառնում են։ Ըստ Ֆ․Թ-ի՝ ընդհանուր առմամբ մարդիկ կմնային երկրում, եթե լինեին ավելի բարձր աշխատավարձեր, կայուն աշխատատեղեր և սոցիալական անվտանգության ավելի բարձր մակարդակ։ «Իմ շրջապատում, հատկապես գյուղական համայնքներում, շատերն են մտածում արտագնա աշխատանքի և արտագաղթի մասին։ Մոտիվացիան հիմնականում տնտեսական է։ Ներկայումս կարծում եմ, որ կվերադառնամ գյուղ՝ մասնագիտական գիտելիքներս կիրառելու համար, սակայն դեռ մի քանի տարի ունեմ Թբիլիսիում համալսարանս ավարտելու համար։ Հնարավոր է՝ ավարտելուց հետո պլաններս փոխվեն, ուստի դժվար է հստակ ասել՝ կվերադառնամ գյուղ, թե ոչ»։
Հարցվածներից Լ․Դ-ն նույնպես մտածում է գյուղից արտագաղթի մասին, քանի որ քաղաքում ավելի շատ հնարավորություններ կան կրթության, աշխատանքի և ինքնազարգացման համար։ Նա նախընտրում է տեղափոխվել մայրաքաղաք՝ Թբիլիսի, կամ արտասահմանյան այնպիսի երկիր, որտեղ կրթական համակարգը զարգացած է և հնարավոր է լավ աշխատանք գտնել։
Ըստ ուսանողուհու՝ արտագաղթի հիմնական պատճառներն են որակյալ կրթություն ստանալը, լավ վարձատրվող աշխատանքը և մասնագիտական աճը։ «Կմնայի երկրում, եթե ունենայի բարձր վարձատրվող և իմ մասնագիտությանը համապատասխան աշխատանք, որտեղ կզգայի, որ իմ աշխատանքը գնահատվում է և ապագա ունեմ։ Այդ դեպքում արտագաղթելու ցանկություն չէի ունենա։ Սկզբում մեկնելը կարող է լինել ժամանակավոր՝ կրթության կամ փորձ ձեռք բերելու համար, իսկ հետո հնարավոր է վերադառնալ, եթե պայմանները բարելավվեն»,- ասում է երիտասարդը՝ հավելելով, որ շատերն են մտածում արտագաղթի մասին հիմնականում աշխատանքի և կրթության պատճառով, և եթե կարողանա իր մասնագիտությամբ աշխատանք գտնել գյուղում, հաստատ կվերադառնա։
Կ․Խ-ն էլ ասում է, որ գյուղերից դեպի քաղաք երիտասարդների արտագաղթը այսօր շատ նկատելի և լուրջ խնդիր է։ Նրա խոսքվ՝ մի կողմից երիտասարդները ձգտում են ավելի լավ կրթության, աշխատանքի հնարավորությունների և ակտիվ կյանքի։ Օրինակ՝ Թբիլիսիում կենտրոնացված են համալսարանները, տեխնոլոգիական ընկերությունները, մշակութային կյանքը, ինչը բնականորեն գրավում է երիտասարդներին։
Բայց մյուս կողմից՝ գյուղերը դատարկվում են։ Երբ երիտասարդները հեռանում են, գյուղում մնում են հիմնականում տարեցները, նվազում է տնտեսական ակտիվությունը, փակվում են դպրոցներ կամ մշակութային օջախներ։
«Իմ կարծիքով խնդիրը ոչ թե երիտասարդների ընտրությունն է, այլ պայմանները։ Եթե գյուղերում ստեղծվեն աշխատատեղեր, զարգանա փոքր բիզնեսը, գյուղատնտեսությունը դառնա շահավետ և հասանելի լինեն ժամանակակից կրթական ու տեխնոլոգիական հնարավորություններ, շատերը կնախընտրեն մնալ կամ նույնիսկ վերադառնալ։ Սակայն ես չեմ ցանկանում վերադառնալ գյուղ, ես այստեղ Թբիլիսիում, ունեմ իմ աշխատանքը և չեմ պլանավորում վերադառնալ այնտեղ»,-ասում է երիտասարդը։
Opinion, pooling and voting
