Վրաստանի վարչապետը բաց նամակ է հղել ԵՄ առաջնորդներին

Վրաստանի վարչապետը բաց նամակ է հղել Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին, Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիա Կոշտային և Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտ Մետսոլին, որում հարցեր է բարձրացրել Եվրամիության ռազմավարական ուղղության և համագործակցության արժեքների վերաբերյալ։
Նամակում ընդգծվում է, որ Վրաստանը եվրոպական արժեքների վրա հիմնված երկիր է, որտեղ մարդկային արժանապատվությունը, ազատությունը, մարդասիրությունը և ազգային ինքնությունը համարվում են հասարակության պատմականորեն հաստատված և հիմնարար սկզբունքներ։
«Ցավոք, Վրաստանի վերաբերյալ եվրոպական բյուրոկրատիայի կողմից կայացված որոշումների արդյունքում մեր երկրի հետ քաղաքական երկխոսությունը միակողմանիորեն դադարեցվել է ձեր նախաձեռնությամբ, որից հետո մեր կողմից առաջարկված քննարկման և համագործակցության ձևաչափերը բազմիցս մերժվել են։ Հաշվի առնելով այս իրավիճակը՝ մենք ստիպված ենք դիմել ձեզ բաց նամակով», – ասվում է նամակում։
Վրացական կողմը բազմիցս նշել է, որ երկրի՝ ԵՄ-ին միանալու ցանկությունը չի սահմանափակվում ինտեգրման պաշտոնական գործընթացով։ Վրաստանի քաղաքացիների համար Եվրոպան ընկալվում է, նախևառաջ, որպես արժեքավոր և քաղաքակրթական տարածք, որը հիմնված է նախնիների պատմական ընտրության և այնպիսի սկզբունքների վրա, ինչպիսիք են քրիստոնեական բարոյականությունը, ազատությունը, հավասարությունը, մարդու իրավունքների հարգանքը և ժողովրդավարական արժեքները։
«Մեզ համար Եվրամիությունը ընդհանուր եվրոպական քաղաքակրթական տարածք է, մի միավորում, որը պատկանում է ոչ թե կոնկրետ քաղաքական գործիչներին, եվրոպացի առաջնորդներին կամ եվրոպացի բյուրոկրատներին, այլ եվրոպացի ժողովուրդներին, այդ թվում՝ վրացիներին», – նշվում է նամակում։
Այս համատեքստում Վրաստանը, որպես ԵՄ-ին անդամակցելու թեկնածու երկիր, մտահոգություն է հայտնում Կոպենհագենում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնք, ըստ նրա իշխանությունների, չեն համապատասխանում եվրոպական արժեքներին և Եվրոպայի ոգուն։
Մայիսին Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում ավելի քան 100 ակտիվիստներ, որոնք հավաքվել էին Maersk տրանսպորտային ընկերության շենքի մոտ, որը, ինչպես ասվում է, ռազմական բեռներ և զենք է տեղափոխում Իսրայել՝ Գազայի հատվածում շարունակվող հակամարտության ֆոնին, բախվել են ոստիկանության միջամտությանը։ Անվտանգության ուժերը շներով և մահակներով հարձակվել են ցուցարարների վրա։
«Տիկին Ուրսուլա, պարոն Անտոնիո, տիկին Ռոբերտա, մենք ձեզ հարց ենք ուղղում ԵՄ բարձրագույն ինստիտուտների ներկայացուցիչներին. ինչպե՞ս եք գնահատում Կոպենհագենում տեղի ունեցած բռնությունը, երբ նախ մահակներ կիրառվեցին խաղաղ ցույցի մասնակիցների դեմ, ապա՝ շներ», – ասվում է նամակում։
Վարչապետը նաև մտահոգություն է հայտնել Եվրոպայում ընդհանուր առմամբ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ, ներառյալ տնտեսական և ժողովրդավարական զարգացման, միգրացիոն գործընթացների և սոցիալական ու արժեքային ոլորտի փոփոխությունների հարցերը։
Նամակում նշված հանրահավաքի կադրերը միջազգային արձագանք են առաջացրել և, հեղինակների կարծիքով, արտացոլում են «տագնապալի միտումներ»։ Ընդգծվում է, որ եթե նախկինում Եվրոպան ընկալվում էր որպես ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության մոդել, ապա այսօր հակառակ գործընթացներն են սրվում։
«Վրաստանի, ինչպես նաև ժողովրդավարական արժեքներին հավատարիմ ցանկացած պետության համար, թե՛ բռնությունը, թե՛, նամակի հեղինակների կարծիքով, Եվրամիության հեռանալը այն հիմնարար սկզբունքներից, որոնց վրա այն հիմնված է, կտրականապես անընդունելի են», – նշվում է նամակում։
Ամփոփելով՝ նշվում է, որ Վրաստանը ԵՄ ղեկավարությունից ակնկալում է հստակ բացատրություններ Եվրամիության ապագա ռազմավարական ուղու և նրա ներքին զարգացման վերաբերյալ։

Վրաստանը և ԵՄ-ն
Վրաստանը Եվրամիությանը միանալու թեկնածու երկիր է։ Թբիլիսին կարգավիճակը ստացել է 2023 թվականի դեկտեմբերին, մինչ այդ Բրյուսելի հետ ստորագրվել է Ասոցացման համաձայնագիրը։ 2017 թվականից քաղաքացիների համար գործում է անվիզա ռեժիմ։
Վրաստանը հայտարարել է ինտեգրման գործընթացի շարունակության համար 9 լրացուցիչ պայմանի մասին։ Դրանց թվում են՝ բևեռացման հաղթահարումը, օլիգարխացումը, ազատ և մրցակցային ընտրությունների ապահովումը և այլն։
«Արտաքին ազդեցության թափանցիկության մասին» և «Ընտանեկան արժեքների և անչափահասների պաշտպանության մասին» օրենքների ընդունմանը, որոնք արգելում են ԼԳԲՏ* քարոզչությունը, ի պատասխան Բրյուսելը վերանայեց Թբիլիսիի հետ հարաբերությունները 2024 թվականին՝ հրաժարվելով «Վրացական երազանքի» ներկայացուցիչների հետ բարձր մակարդակի հանդիպումներից և կասեցնելով ֆինանսական օգնությունը։ Փաստորեն, երկրի եվրոպական ինտեգրումը կանգ է առել։
Ի պատասխան, 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն հայտարարեց մինչև 2028 թվականը երկրի ԵՄ-ին անդամակցելու բանակցությունների մեկնարկը օրակարգից հանելու որոշման մասին։
Եվրամիությունը քննադատեց այս որոշումը և մեղադրեց «Վրացական երազանքին» ժողովրդավարության հետընթացի մեջ՝ կոչ անելով «անհապաղ վերադառնալ ԵՄ ուղուն»։ 2025 թվականի հունվարի 27-ին Բրյուսելը կասեցրեց վրացական դիվանագիտական ​​և պաշտոնական անձնագրերի տերերի համար անվիզա ռեժիմը՝ որպես պաշտոնյաների համար պատժի միջոց։
2025 թվականի հուլիսին Եվրահանձնաժողովը նամակ ուղարկեց Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարությանը, որում պահանջեց չեղարկել «օտարերկրյա գործակալների» և ԼԳԲՏ քարոզչության մասին օրենքները՝ սպառնալով կասեցնել սովորական քաղաքացիների համար անվիզա ռեժիմը։ Իշխանությունները պայմանները անվանում են «անիրատեսական», բայց միևնույն ժամանակ վստահ են, որ անվիզա ռեժիմը չի կասեցվի։
2026 թվականի մարտի 6-ին Եվրահանձնաժողովը կասեցրեց վրացական դիվանագիտական ​​անձնագրերի տերերի համար անվիզա ռեժիմը։

---

---