Սև ծովը տաքանում է. ի՞նչ վտանգների մասին են խոսում գիտնականները
2025 թվականին համաշխարհային օվկիանոսները կլանել են ռեկորդային 23 զետաջոուլ ջերմություն՝ գրեթե 40 անգամ ավելի շատ էներգիա, քան մարդկությունը օգտագործել է նույն ժամանակահատվածում։
Ըստ The Guardian-ի՝ ջերմության այս կուտակումը տեղի է ունենում ծովային միջավայրի լայնածավալ փոփոխությունների ֆոնին։ 1999 թվականից ի վեր համաշխարհային ծովի մակարդակը բարձրանում է տարեկան մոտ 3.8 մմ-ով, իսկ 2012-ից 2025 թվականներին այս ցուցանիշը աճել է մինչև 4.2 մմ տարեկան։ Բացի այդ, վերջին 40 տարիների ընթացքում օվկիանոսի թթվայնությունը աճել է 17%-ով։
«Օվկիանոսը փոխվում է մեր աչքերի առաջ», – ասել է Mercator Ocean International-ի գործադիր տնօրեն Պիեռ Բաուրելը։ Նա բացատրել է, որ տաքացումը, ծովի մակարդակի բարձրացումը և էկոհամակարգի քայքայումը երկարաժամկետ փոփոխությունների նշաններ են։
Գործընթացները հատկապես նկատելի են Եվրոպայում. Միջերկրական և Սև ծովերը ապրում են ռեկորդային շոգ, և բարձր ջերմաստիճանը պահպանվում է նույնիսկ զգալի խորություններում։ Միջերկրական ծովը, որպես ամբողջություն, տասնամյակի ընթացքում տաքանում է մոտ 0.32°C-ով։
Հետևանքներն արդեն իսկ ազդում են ծովային կյանքի վրա։ 2023 թվականի հունվարից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերը աշխարհի մարջանային խութերի 84%-ը ենթարկվել է ջերմային սթրեսի, որը բավարար է գունաթափման համար։ Վերջին 30 տարիների ընթացքում օվկիանոսի գրեթե 5%-ը մշտական փոփոխություններ է ապրել ֆիտոպլանկտոնի աճի օրինաչափություններում՝ օրգանիզմների, որոնք կազմում են սննդային շղթաների հիմքը և օգնում են կարգավորել ածխածնային ցիկլը։