Վրացական Imedi հեռուստաընկերությունը ժամանակավորապես զրկվել է Եվրոպական խորհրդարանում աշխատելու իրավունքից
Վրացական իշխանամետ TV Imedi հեռուստաընկերությանը մեկ տարով արգելվել է աշխատել Եվրոպական խորհրդարանում՝ կառույցի մեդիա կանոնները խախտելու պատճառով։ Բացի այդ, ըստ տեղեկությունների, Imedi-ն և վրացական ևս երկու իշխանամետ հեռուստաալիքներ զրկվել են Մոլդովայում Եվրոպայի խորհրդի միջոցառումը լուսաբանելու համար անհրաժեշտ հավատարմագրումից։
Imedi-ն չորեքշաբթի առաջինն է հայտնել արգելքի մասին՝ նշելով, որ Եվրոպական խորհրդարանից ստացել է որոշման վերաբերյալ պաշտոնական նամակ։
Նշվում է, որ մայիսի 6-ին խորհրդարան վերջին այցի ընթացքում հեռուստաընկերության նկարահանող խումբը առանց թույլտվության մոտեցել և նկարահանել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորի, իսկ միջադեպի կադրերը հեռարձակվել են չորս օր անց։
Նամակում, որի հեղինակը խորհրդարանի Մեդիայի գլխավոր տնօրինության ներկայացուցիչ Խեսուս Կարմոնան է, նաև նշվում է, որ Imedi-ն արդեն ստացել էր նմանատիպ նախազգուշացում ապրիլի 22-ին՝ մարտին տեղի ունեցած նման միջադեպի համար։
«Ես որոշել եմ մերժել ձեր կամ ձեր ներկայացրած մեդիա կազմակերպության (Imedi TV) հավատարմագրման և/կամ նկարահանման թույլտվության բոլոր դիմումները մեկ տարվա ընթացքում՝ սկսած այս նամակի ստորագրման օրվանից»,- եզրափակել է Կարմոնան։
Նամակում չի նշվում, թե որ եվրապատգամավորներին է Imedi-ն մոտեցել առանց թույլտվության։ Սակայն վերջին միջադեպը ակնհայտորեն վերաբերում է եվրապատգամավոր Ռասա Յուկնևիչիենեին, որը «Վրացական երազանք» իշխող կուսակցության կոշտ քննադատներից է։ Imedi-ի՝ նրան հարցազրույց տալու անհաջող փորձի կադրերը ցուցադրվել են հեռուստաալիքի «Իմեդիի շաբաթ» ծրագրում մայիսի 10-ին։
Imedi-ն ենթադրել է, որ ավելի վաղ միջադեպը կարող էր կապված լինել «Վրացական երազանքի» մեկ այլ քննադատի՝ եվրապատգամավոր Մարկետա Գրեգորովայի հետ։ Հեռարձակողի տվյալներով՝ երբ Imedi-ն մարտին փորձել է հարցազրույց վերցնել նրանից, նա ասել է, որ հեռուստաընկերությունն ընդհանրապես չպետք է թույլտվություն ստանար գտնվել Եվրոպական խորհրդարանում։
Յուկնևիչիենեի մասնակցությամբ հատվածը պատրաստվել էր այն բանից հետո, երբ մայիսի 5-ին Եվրոպական խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը ընդունել էր Վրաստանի վերաբերյալ քննադատական զեկույց։ Տարբեր քաղաքական խմբերի եվրապատգամավորների պատրաստած զեկույցը հանձնաժողովին ներկայացրել էր հենց Յուկնևիչիենեն՝ որպես Վրաստանի հարցերով զեկուցող։
Զեկույցի պատրաստման ընթացքում Յուկնևիչիենեն և մեկ այլ եվրապատգամավոր՝ Միրիամ Լեքսմանը, առաջարկել էին փոփոխություն, որով Imedi-ն, ինչպես նաև իշխանամետ Rustavi 2 և POSTV հեռուստաալիքները, դատապարտվում էին որպես «ԵՄ-ի դեմ համակարգված ապատեղեկատվություն և թշնամական քարոզչություն տարածող» կառույցներ։ Փոփոխությամբ նաև կոչ էր արվում ԵՄ անդամ պետություններին քննարկել նրանց նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հնարավորությունը, իսկ ԵՄ ինստիտուտներին՝ վերանայել նրանց հավատարմագրման կարգավիճակը։
Վրացական իշխանամետ հեռուստաալիքների վերաբերյալ մեկ այլ փոփոխություն զեկույցում ներառել էին եվրապատգամավորներ Քշիշտոֆ Բրեյզան և Միխալ Շչերբան։ Նրանք դատապարտել էին երեք հեռուստաալիքներին՝ «համակարգված ապատեղեկատվության, զրպարտչական արշավների և թշնամական քարոզչության» համար։ Փոփոխությամբ ԵՄ ինստիտուտներին և անդամ պետություններին կոչ էր արվում դիտարկել «համապատասխան և համաչափ սահմանափակող միջոցներ այն անձանց և կառույցների նկատմամբ, որոնք պատասխանատու են այս ապատեղեկատվական արշավների կազմակերպման և ֆինանսավորման համար»։
Imedi-ի ռեպորտաժից կարճ ժամանակ անց Բրեյզան Euroscope-ին ասել է, որ արգելքը Վրաստանի վերաբերյալ զեկույցում իր առաջարկած փոփոխությունների, ինչպես նաև իր գրասենյակի «հինգ ամիս տևած աշխատանքի» «կոնկրետ արդյունքն» է։
«Սա միայն սկիզբն է վրացի ժողովրդի հաղթանակի՝ ռուսական ազդեցության, ավտորիտար ռեժիմի և քարոզչության նկատմամբ»,- ասել է նա՝ կրկնելով «Վրացական երազանքի» քննադատների տարածված տեսակետը, ըստ որի կուսակցությունը իշխանամետ հեռուստաալիքների աջակցությամբ երկիրը տանում է դեպի Ռուսաստանի քաղաքական ուղեծիր։
Բրեյզան հավելել է, որ Imedi-ի հետ միասին նմանատիպ սահմանափակումներ, ըստ տեղեկությունների, կիրառվել են նաև Rustavi 2-ի և POSTV-ի նկատմամբ, թեև հեռուստաընկերությունները դեռ չեն հաստատել այդ տեղեկությունը։ OC Media-ն պարզաբանում ստանալու համար դիմել է Եվրոպական խորհրդարանի մամուլի ծառայությանը։
Եվրոպական խորհրդարանում սահմանված արգելքին զուգահեռ Imedi-ն հայտնել է, որ Մոլդովայի արտաքին գործերի նախարարությունը հրաժարվել է տրամադրել իրեն, ինչպես նաև Rustavi 2-ին և POSTV-ին, Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի 135-րդ նստաշրջանը լուսաբանելու համար անհրաժեշտ հավատարմագրումը։ Միջոցառումը նախատեսված է մայիսի 15-ին Մոլդովայի մայրաքաղաք Քիշնևում։
Imedi-ն երկու միջադեպերն էլ որակել է որպես «հարձակում մեդիայի դեմ» և «մեդիա ազատության սահմանափակում»։ Նույն գնահատականը հնչեցրել են իշխող կուսակցությունն ու նրա դաշնակիցները․ խորհրդարանի նախագահ Շալվա Պապուաշվիլին հայտարարել է, որ Բրյուսելը վախենում է «ճշմարտությունից»։ Նա նաև նշել է, որ Վրաստանի խորհրդարանը «կմտածի» Բրյուսելում գործող մեդիա կանոններին նման կարգավորումներ ընդունելու մասին։
«ԵՄ-ն հազարավոր եվրոներ է ծախսել Վրաստանի խորհրդարանում գործող հավատարմագրման կանոնները վարկաբեկելու արշավի վրա»,- պնդել է նա՝ անդրադառնալով 2024-ին Վրաստանի խորհրդարանում ընդունված կանոնակարգերի քննադատությանը, որոնցից հետո ընդդիմամետ մի շարք լրագրողների հավատարմագրումները կասեցվել էին իշխող մեծամասնության պատգամավորներին հարցազրույց վերցնելու փորձերի պատճառով։
Ավելի վաղ՝ միջազգային ամենալայն սահմանափակումների շրջանակում, Imedi-ն և POSTV-ն պատժամիջոցների էին ենթարկվել նաև Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից։ Փետրվարին Լոնդոնը երկուսին էլ ներառել էր «ռուսական ապատեղեկատվության մեջ ներգրավված կառույցների» ցանկում և մեղադրել էր Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի լայնածավալ պատերազմի վերաբերյալ իրենց լսարանին «միտումնավոր մոլորեցնող տեղեկատվություն» փոխանցելու մեջ։
Վերջին տարիներին՝ «Վրացական երազանքի» կողմից սահմանափակող մի շարք օրենքների ընդունումից, հակակառավարական ցուցարարների նկատմամբ բռնությունից և վիճահարույց 2024-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, Վրաստանի հարաբերությունները ավանդական միջազգային գործընկերների՝ այդ թվում ԵՄ-ի և անդամ պետությունների հետ, կտրուկ վատթարացել են։
Վրացական կառավարության պաշտոնյաների նկատմամբ մի շարք ԵՄ անդամ պետություններ անհատական պատժամիջոցներ են սահմանել, իսկ վրացի դիվանագետների և ծառայողական անձնագիր ունեցող անձանց համար ԵՄ առանց վիզայի մուտքը դադարեցվել է։
Ի պատասխան ԵՄ քննադատության՝ իշխող կուսակցությունը բազմիցս մեղադրել է Բրյուսելին շանտաժի, ստի, «արմատականությունն ու ապատեղեկատվությունը» ֆինանսավորելու, ինչպես նաև եվրոպական արժեքներից շեղվելու մեջ։
Opinion, pooling and voting
